پنجشنبه سی و یکم شهریور 1390
توضیح : وقتی گفته می شود زبان سیستم است یعنی این که زبان هر زبان دارای نظام و قواعد مشخص است . صوتی یعنی این که زبان از صدا ها ساخته شده و صورت اصلی هر زبان گفتار وسخن گفتن است .رمز یعنی نشانه های یک زیان یا کلمه هایی که در یک زبان استفاه می شود همه ی آنها وضعی و میثاقی اند یعنی مردم خودشان کلمه های زبان را با توافق هم ساخته اند .
دستور زبان :
دستور زبان مطالعۀ علمی و منظم زبان است .یعنی زبان دارای نظم و قواعد است به طور مثال کلمه ها اقسام و وظایف مختلف دارند و هرکلمه در جمله ها جای خاص خود را دارد ،همینطور جمله ها هم چند نوع است که دستور زبان آنها را مطالعه می کند .
فونیم ( صدا ) :
v فونیم چیست ؟
v زبان از چی ساخته شده است ؟
زبان از صدا ها ساخته شده است یعنی نخستین عنصر سازنده ی زبان صداهای انسانی است که همین صدا ها را فونیم می گویند .فونیم ها (صداها ) به تنهایی بی معنی اند وقتی یکجا می شوند کلمه ها را می سازند وکلمه ها یکجا شده جمله ها را می سازند .
مورفیم :
v مورفیم چیست ؟
مورفیم واحد مشخص غیر قابل انقسام لفظی ( دارای معنی ) است . یعنی مورفیم لفظی است که معنا دارد و قابل تجزیه نمی باشد اگر تجزیه شود معنایش از بین می رود . به طور مثال /فریاد / یک مورفیم است اگر آن را تجزیه کنیم به دو جزء / فر / و / یاد / جدا می شود .این دو جزء گرچه جداگانه هم معنا می دهند اما معنای آنها غیر از معنای / فریاد / است .در حقیقت مورفیم یک کلمۀ ساده است و هرکلمۀ ساده یک مورفیم است .
فرق مورفیم و کلمه :
کلمه ها دارای معنای لغوی اند ومعنای مستقل را انتقال می دهند .
اما مورفیم ها دارای معنای لغوی و دستوری اند . معنای لغوی یعنی اینکه به تنهایی معنا دارند و معنای دستوری یعنی این که به تنهایی معنا ندارند بلکه در جمله ها معنا پیدا می کنند . به طور مثال : در ، که ، از ، به و ... دارای معنای دستوری هستند ؛ به تنهایی معنا نمی دهند ولی در جمله معنا پیدا می کنند .
اقسام مورفیم :
مورفیم دو گونه است :
1- مورفیم های آزاد یا مستقل
2- مورفیم های بسته یا نامستقل
1- مورفیم های آزاد (مستقل ) مورفیم های اند که به تنهایی معنا دارند ( کلمه های ساده ) مانند : کوه ، شهر ، معلم ، درخت ، بلند ...
2- مورفیم های بسته (نامستقل ) مورفیم های اند که به تنهایی ندارند بلکه در جمله معنا پیدا می کنند مانند : برای ،تا ، نیز ، که ، با ، در ، از ، به ...
انواع مورفیم های بسته :
1- پیشینه ها :
مورفیم های نامستقلی اند که پیش از اسم های میایند و اجزای جمله را بهم ارتباط می دهند .
مثال : من برای برادرمازشهر دو جلد کتاب خریدم .
در جملۀ بالا ( برای ) و ( از ) پیشینه هستند .
2- پسینه :
مورفیم نامستقلی است که بعد از اسم ها میاید . پسینه مانند پیشینه ها اجزای جمله را به هم ارتباط می دهد وعلاوه بر آن ، نشانۀ مفعول و معرفه نیز است .یعنی بعد از هر اسمی که پسینه بیاید آن اسم هم مفعول است و هم معرفه . در زبان دری فقط یک پسینه وجود دارد و آنهم این است : « را ».
مثال : شریف کتاب را به دوستش هدیه داد .
دستور زبان :
دستور زبان مطالعۀ علمی و منظم زبان است .یعنی زبان دارای نظم و قواعد است به طور مثال کلمه ها اقسام و وظایف مختلف دارند و هرکلمه در جمله ها جای خاص خود را دارد ،همینطور جمله ها هم چند نوع است که دستور زبان آنها را مطالعه می کند .
فونیم ( صدا ) :
v فونیم چیست ؟
v زبان از چی ساخته شده است ؟
زبان از صدا ها ساخته شده است یعنی نخستین عنصر سازنده ی زبان صداهای انسانی است که همین صدا ها را فونیم می گویند .فونیم ها (صداها ) به تنهایی بی معنی اند وقتی یکجا می شوند کلمه ها را می سازند وکلمه ها یکجا شده جمله ها را می سازند .
مورفیم :
v مورفیم چیست ؟
مورفیم واحد مشخص غیر قابل انقسام لفظی ( دارای معنی ) است . یعنی مورفیم لفظی است که معنا دارد و قابل تجزیه نمی باشد اگر تجزیه شود معنایش از بین می رود . به طور مثال /فریاد / یک مورفیم است اگر آن را تجزیه کنیم به دو جزء / فر / و / یاد / جدا می شود .این دو جزء گرچه جداگانه هم معنا می دهند اما معنای آنها غیر از معنای / فریاد / است .در حقیقت مورفیم یک کلمۀ ساده است و هرکلمۀ ساده یک مورفیم است .
فرق مورفیم و کلمه :
کلمه ها دارای معنای لغوی اند ومعنای مستقل را انتقال می دهند .
اما مورفیم ها دارای معنای لغوی و دستوری اند . معنای لغوی یعنی اینکه به تنهایی معنا دارند و معنای دستوری یعنی این که به تنهایی معنا ندارند بلکه در جمله ها معنا پیدا می کنند . به طور مثال : در ، که ، از ، به و ... دارای معنای دستوری هستند ؛ به تنهایی معنا نمی دهند ولی در جمله معنا پیدا می کنند .
اقسام مورفیم :
مورفیم دو گونه است :
1- مورفیم های آزاد یا مستقل
2- مورفیم های بسته یا نامستقل
1- مورفیم های آزاد (مستقل ) مورفیم های اند که به تنهایی معنا دارند ( کلمه های ساده ) مانند : کوه ، شهر ، معلم ، درخت ، بلند ...
2- مورفیم های بسته (نامستقل ) مورفیم های اند که به تنهایی ندارند بلکه در جمله معنا پیدا می کنند مانند : برای ،تا ، نیز ، که ، با ، در ، از ، به ...
انواع مورفیم های بسته :
1- پیشینه ها :
مورفیم های نامستقلی اند که پیش از اسم های میایند و اجزای جمله را بهم ارتباط می دهند .
مثال : من برای برادرمازشهر دو جلد کتاب خریدم .
در جملۀ بالا ( برای ) و ( از ) پیشینه هستند .
2- پسینه :
مورفیم نامستقلی است که بعد از اسم ها میاید . پسینه مانند پیشینه ها اجزای جمله را به هم ارتباط می دهد وعلاوه بر آن ، نشانۀ مفعول و معرفه نیز است .یعنی بعد از هر اسمی که پسینه بیاید آن اسم هم مفعول است و هم معرفه . در زبان دری فقط یک پسینه وجود دارد و آنهم این است : « را ».
مثال : شریف کتاب را به دوستش هدیه داد .
نوشته شده توسط جسیم در ساعت 14:33 | لینک
|